Pies
Pies domowy – udomowiona forma wilka szarego, ssaka drapieżnego z rodziny psowatych (Canidae), uznawana przez niektórych za podgatunek wilka, a przez innych za odrębny gatunek[potrzebne źródło], opisywany pod synonimicznymi nazwami Canis lupus familiaris albo Canis familiaris. Od czasu jego udomowienia powstało wiele ras, znacznie różniących się morfologią i cechami użytkowymi. Rasy pierwotne powstawały głównie w wyniku presji środowiskowej. Rasy współczesne uzyskano w wyniku doboru sztucznego.
Zmysły psa:
- Najważniejszym zmysłem dla psa jest węch. Zaczyna się nim posługiwać już jako ślepe szczenię. Psy poddane odpowiednim szkoleniom wspomagają służby mundurowe w tropieniu i rozpoznawaniu przestępców na podstawie śladów zapachowych zostawionych na miejscu, w którym tamci przebywali. Proces oswajania nowego, młodego psa z nowym właścicielem można przyspieszyć, kładąc mu na legowisko odzież przepojoną zapachem właściciela. Bardzo często zdarza się, że pies podczas nieobecności swego pana kładzie się na jego odzieży.
- Wzrok. To, co pies zobaczy nie będzie miało dla niego znaczenia, dopóki nie rozpracuje tego węchem i/lub słuchem. Wzrok psa jest słabszy niż człowieka, a objawia się to mniejszą zdolnością spostrzegania przedmiotów czy osób nieruchomych, a także brakiem widzenia obiektów dwuwymiarowych. Pies za to dobrze sobie radzi w słabym świetle (wspomagając się zmysłem węchu i słuchu). Rasa psa determinuje nie tylko siłę wzroku, lecz także zmysł węchu, słuchu oraz dotyku.
- Słuch. Zmysł słuchu w hierarchii psa stoi za węchem i wzrokiem. Psy mają znacznie czulszy słuch niż człowiek i mogą słyszeć dźwięki o częstotliwości lub tonacji dla człowieka niesłyszalnej, a zasięg słuchu jest znacznie większy w porównaniu ze słuchem człowieka. Większa czułość słuchu może powodować, że dźwięki o silnym natężeniu będą wywoływały u niego ból. Przyjęto, że psy o uszach stojących lepiej słyszą od kłapouchych. Układając psa należy do niego mówić cicho, ponieważ zakrzyczany czworonóg może z czasem przestać zwracać uwagę na głos swego pana. Odpowiednią modulacją głosu właściciel może skutecznie wpływać na psa.
- Dotyk. Wrażenia dotykowe pies odbiera całą powierzchnią ciała. Najważniejsze są dla niego włosy czuciowe (wąsy) nad oczami oraz pod dolną wargą. Wąsy te zwane wibryssami są długie i sztywne. Nie wolno ich strzyc.
- Smak. Wrażenia smakowe są uzależnione od wrażeń węchowych. Zmysł ten nie ma dla psa znaczenia w odbieraniu wrażeń otaczającego świata[5].
Wiek psa określa się m.in. po oględzinach stanu uzębienia oraz ilości siwych włosów na głowie. U psów w wieku ok. 7 lat są widoczne starcia na kłach oraz siekaczach, w 10–12 roku życia następuje wypadanie zębów. Psy żyją przeciętnie 13–14 lat. Najstarszym psem w historii, według Księgi rekordów Guinnessa, był Bluey, który przeżył 29 lat, 5 miesięcy i 7 dni[6].
Według Kazimierza Ściesińskiego zestawienie porównawcze wieku psa w stosunku do człowieka przedstawia się następująco:
pies człowiek
6 m-cy- 10 lat
10 m-cy- 14 lat
12 m-cy- 15 lat
18 m-cy- 20 lat
2 lata- 24 lata
3 lata- 28 lat
4 lata- 32 lata
5 lat- 36 lat
6 lat- 40 lat
pies człowiek
7 lat- 44 lata
8 lat- 48 lat
9 lat- 52 lata
10 lat- 56 lat
11 lat- 60 lat
12 lat- 64 lata
13 lat- 68 lat
14 lat- 72 lata
15 lat- 76 lat
pies człowiek
16 lat- 80 lat
17 lat- 84 lata
18 lat- 88 lat
19 lat- 92 lata
20 lat- 96 lat
Szczekanie psa wyrażone w różnych językach
Język → słowa używane do określenia szczekania psów:
afrykanerski → blaf-blaf; woef-woef; keff-keff (małe psy)
albański → ham-ham
angielski → woof-woof; ruff-ruff; arf-arf; bow-wow; yap-yap (małe psy); yip-yip (bardzo małe psy)
arabski → hau-hau; how-how
armeński → haf-haf
balijski → kong-kong
baskijski → au-au (wszystkie psy); txau-txau (małe psy); zaunk-zaunk (duże psy); jau-jau (stare psy)
bengalski → gheu-gheu; bhao-bhao
birmański → woke-woke
bułgarski → bau-bau; jaff-jaff
chiński-kantoński → wo-wo; wow-wow; wong-wong
chiński-mandaryński → wang-wang
chorwacki → vau-vau
czeski → haff-haff
duński → vov-vov; vuf-vuf
holenderski → blaf-blaf; woef-woef; waf-waf (małe psy); kef-kef (bardzo małe psy)
esperanto → boj-boj
estoński → auh-auh; auch-auch
fiński → hau-hau; vuh-vuh; rauf-rauf
francuski → wouaff-wouaff; ouah-ouah; whou-whou; vaf-vaf; jappe-jappe (małe psy)
grecki → ghav-ghav
hebrajski → hav-hav; haw-haw-how-how
hinduski → bow-bow
hiszpański → guau-guau; gua-gua; jau-jau
islandzki → voff-voff
indonezyjski → guk-guk; gonggong
irlandzki → amh-amh
japoński → wan-wan; kian-kian
kataloński → bau-bau; bub-bub
koreański → mung-mung; wang-wang
kurdyjski → hau-hau
libański → haw-haw
litewski → au-au
łotewski → vau-vau
macedoński → av-av
malajski → gonggong; kung-kung
marathi → bhu-bhu; bho-bho
niemiecki → wuff-wuff; vow-vow
nigeryjski (Calabar) → wai-wai
norweski → voff-voff; boff-boff; vov-vov
perski → vogh-vogh; cut-cut; bad-bad
polski → hau-hau
portugalski → au-au
rumuński → ham-ham; hau-hau
rosyjski → gav-gav; guf-guf; hav-hav; tyav-tyav (małe psy)
serbski → av-av
słowacki → haf-haf; hau-hau
słoweński → hov-hov
syngaleski → buh-buh
szwedzki → voff-voff; vov-vov
tagalski → ow-ow; baw-baw
tamilski → wal-wal, bow-bow, lol-lol
tajski → hong-hong
turecki → hev-hev; hav-hav
ukraiński → hau-hau; haf-haf; dzyau-dzyau
urdu → bow bow
walijski → wff-wff
węgierski → vow-vow
wietnamski → gau-gau; wau-wau; ang-ang
włoski → bau-bau; arf-arf
wzięte z wikipedii:)
